Wat vraagt professioneel handelen van mij als docent wanneer randvoorwaarden (groepsgrootte, lokaal, diversiteit) het leerklimaat onder druk zetten?
Té grote klas
Elk jaar melden zich ongeveer zo rond de 25 studenten zich aan voor de opleiding Techniek in Emmeloord. Deze zijn verdeeld over verschillende opleidingen (Mechatronica, Elektro, Installatiewerk, Werktuigbouw, etc). In het jaar 2024/2025 meldden zich echter 45 nieuwe studenten aan waardoor dit in het begin problemen gaf met groepsgrootte en lokalen.
Problemen
De groep bij het vak elektriciteitsleer zat op 32 personen. Hiervan waren er 3 met de aantekening ADHD en een paar personen die het leuk vonden om als trigger op te treden voor die mensen. Ook was in het rooster geen rekening gehouden met het lokaal waardoor het voorkwam dat ik met 32 man in een lokaal met 25 tafels stond. Dit alles bij elkaar veroorzaakte nogal wat ruis en van concentratie was geen sprake. Ik vond dat dit alles bij elkaar geen goede leeromgeving was en ging op zoek naar oplossing(en). Niet dat ik aan mezelf ging twijfelen of onvoldoende veerkracht had, maar er was gewoon teveel afleiding in de klas.
Ben toen een gesprek gehad met mijn collega Andreas de Boer die ook mensen met ADHD begeleidt in het kader van inclusief onderwijs. Ook in de literatuur Leerlingen_met_een_hulpvraag kon ik nalezen wat en hoe ik hier beter mee om kon gaan.
Met Andreas en de literatuur kwamen we op de volgende tips:
- Zet de mensen met ADHD in de hoeken, zodat ze beter overzicht hebben en geen prikkels krijgen van wat er achter hun gebeurt. (beperken van afleidingen)
- Probeer de instructies zo duidelijk mogelijk te maken
- Probeer in gesprek te gaan waar ze nog meer behoefte aan hebben.
Opvolging
Ik heb als eerste aangegeven bij de roostermaker dat er een groter lokaal moet komen voor deze groep. Vervolgens heb ik het advies opgevolgd door:
- de mensen met ADHD in een hoek te zetten
- de stoorzenders zo ver mogelijk bij hun vandaan te plaatsen
- de opdrachten in de les zo kort mogelijk gehouden en regelmatig overleg gepleegd tijdens het werken
- gevraagd waar ze het meest geholpen mee zouden zijn
Eén van de jongens gaf aan dat het leren vanaf een PC problematisch voor hem was, ik heb toen onderzocht of ik de lesstof ook als reader aan hem kon aanbieden. Dat was geen probleem, onze repro afdeling heeft toen de lesstof voor die periode uitgeprint en ingebonden. Toevallig woonde hij hemelsbreed 50 meter bij mij vandaan, dus heb het 's avonds nog bij hem afgegeven.
Takeaway
Deze situatie heeft mij laten inzien hoe belangrijk het is om tijdig hulp te vragen en samen te werken met collega’s. In het begin voelde ik me overweldigd door de groepsgrootte en de onrust, maar door het gesprek met Andreas en het lezen van literatuur kreeg ik praktische handvatten. De aanpassingen in de klasopstelling en het iets anders aanbieden van lesstof maakten echt verschil voor de studenten. Ik heb geleerd dat kleine aanpassingen een groot effect kunnen hebben op het leerklimaat. In de toekomst wil ik sneller signaleren wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen en direct collega’s inschakelen. Ook wil ik structureel met het team bespreken hoe we omgaan met grote groepen en leerlingen met een hulpvraag, zodat we samen kunnen werken aan een inclusieve en effectieve leeromgeving.